HISTORIA WYDZIAŁU INŻYNIERII LĄDOWEJ W PIGUŁCE
W styczniu 1945 r. prof. Izydor Stella-Sawicki zainicjował starania o utworzenie Politechniki Krakowskiej. Pierwsze zajęcia w utworzonej uczelni o nazwie Politechnika Śląska z tymczasową siedzibą w Krakowie rozpoczęły się w kwietniu 1945 r. W październiku tego roku, po przejściu części pracowników naukowo-dydaktycznych do nowo powstałej Politechniki Śląskiej w Gliwicach, za zgodą Ministra Oświaty pozostały w Krakowie trzy Wydziały – Architektury, Inżynierii Lądowej i Wodnej oraz Komunikacji i zostały powiązane z Akademią Górniczą (obecnie Akademią Górniczo-Hutniczą). Starania o utworzenie oddzielnej uczelni, Politechniki Krakowskiej, zostały uwieńczone powołaniem Wydziałów Politechnicznych Akademii Górniczej w Krakowie. Dekret z dnia 19.09.1946 r. (z mocą obowiązującą od 1.04.1945 r.) zatwierdził powstałe w 1945 r. Wydziały Architektury, Inżynierii i Komunikacji. Urząd prorektora do spraw tych Wydziałów objął prof. I. Stella-Sawicki.

W latach 1946-1948 pozyskano od władz wojskowych zespół budynków po byłych koszarach wojskowych przy ulicy Warszawskiej, które po adaptacji stały się nową siedzibą powyższych Wydziałów.
W 1954 r. Uchwałą Rady Ministrów powołano samodzielną uczelnię, Politechnikę Krakowską, z czterema Wydziałami – Architektury, Budownictwa Lądowego, Budownictwa Wodnego i Mechanicznym. Patronem Politechniki Krakowskiej został Tadeusz Kościuszko.
Dzień 5.10.1945 r., to data początku funkcjonowania wydziału. Powołany dekretem z dnia 6.09.1946 r. Wydział Inżynierii, jako jeden z kilku Wydziałów Politechnicznych przy AG, posiadał 3 oddziały – lądowy, wodny i geodezyjny. Powołana uchwałą Rady Ministrów z dnia 7.07.1954 r. Politechnika Krakowska zawierała m. in. Wydział Budownictwa Lądowego, od którego odłączono oddział wodny i geodezyjny, tworząc z nich Wydział Budownictwa Wodnego. Wydział Budownictwa Lądowego kształcił wówczas 840 studentów. W roku 1970, w wyniku reorganizacji uczelni, nastąpiła istotna zmiana także w organizacji wydziału. W miejsce zlikwidowanych katedr, ze stanowiących je zespołów utworzono instytuty.

W 1987 r. wydział po raz kolejny zmienił swą nazwę na Wydział Inżynierii Lądowej.
W 2020 roku ponownie powrócił podział na katedry. Stan ten obowiązuje do dziś. Aktualna struktura Wydziału.

80-LECIE WYDZIAŁU INŻYNIERII LĄDOWEJ
11 czerwca br. Wydział Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej świętował okrągły, 80. jubileusz swojego istnienia. Uroczyste posiedzenie Rady Naukowej i Kolegium WIL w Międzywydziałowym Centrum Edukacyjno-Badawczym „Działownia” na kampusie głównym uczelni zgromadziło prawdziwą elitę polskiego świata akademickiego i gospodarczego. W uroczystości uczestniczyli rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata wraz z prorektorami uczelni, zastępca prezydenta Krakowa Stanisław Kracik, który osobiście przekazał list gratulacyjny od prezydenta miasta, byli rektorzy PK: prof. Kazimierz Flaga i prof. Kazimierz Furtak, reprezentanci politechnicznych wydziałów oraz byli dziekani i emerytowani profesorowie WIL. Nie zabrakło także przedstawicieli współpracujących szkół wyższych, instytucji samorządowych, spółek miejskich oraz licznych firm kooperujących z wydziałem. Szczególnie wymowna była obecność dziekanów wydziałów inżynierii lądowej z całej Polski – z AGH, Politechniki Śląskiej, Poznańskiej, Świętokrzyskiej, Opolskiej, Lubelskiej, a także przedstawicieli Politechniki Warszawskiej, Łódzkiej, Rzeszowskiej, Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ta frekwencja najlepiej pokazuje pozycję krakowskiego Wydziału Inżynierii Lądowej w polskim środowisku akademickim.
Z okazji 80-lecia Wydziału Inżynierii Lądowej ukazało się związane z jubileuszem, specjalne wydanie Przeglądu Budowlanego z obszernymi wpisami dot. Wydziału.

Wystąpienie dziekan dr hab. inż. Lucyny Domagały, prof.PK pt. „Przeszłość, Teraźniejszość, Przyszłość” było fascynującą podróżą przez osiem dekad historii wydziału. Jak podkreślała Pani Dziekan, związek Politechniki Krakowskiej z inżynierią lądową jest nierozerwalny i sięga samych początków uczelni. Jeden z jej założycieli i pierwszy rektor, prof. Izydor Stella-Sawicki, był inżynierem dróg i mostów, który wyróżniał się odważnym projektowaniem konstrukcji żelbetowych. Na jego podręcznikach wychowały się całe pokolenia polskich inżynierów budownictwa. To właśnie z jego inicjatywy w latach 20. XX wieku powstał w Krakowie tymczasowy komitet założycielski politechniki, choć na realizację tej wizji przyszło poczekać do drugiej połowy lat 40. ubiegłego wieku.
Historia wydziału rozpoczęła się tuż po wyzwoleniu Krakowa. W styczniu 1945 roku został powołany Komitet Organizacyjny Politechniki w Krakowie pod przewodnictwem prof. Stelli-Sawickiego, a już w lutym otwarto biuro rejestracji na studia w siedzibie Krakowskiego Towarzystwa Technicznego. 23 lutego pierwszego wpisu dokonał Tadeusz Kantarek, który w 1948 roku uzyskał na jednym z wydziałów politechnicznych przy Akademii Górniczej tytuł magistra inżyniera budownictwa lądowego. W październiku 1945 roku minister oświaty Stanisław Skrzeszewski zezwolił na zorganizowanie przy AG wydziałów politechnicznych, w tym Wydziału Inżynierii. Dekret Rady Ministrów z listopada 1946 roku zaakceptował to rozwiązanie z mocą wsteczną od 1 kwietnia 1945 roku. Ta data stała się początkiem istnienia Politechniki Krakowskiej. W 1954 roku uczelnia uzyskała samodzielność, a w 1987 roku Wydział Budownictwa Lądowego przyjął obecną nazwę – Wydział Inżynierii Lądowej.
Przez osiem dekad Wydział stał się jednym z głównych filarów rozwoju Politechniki Krakowskiej i jednym z najważniejszych ośrodków akademickich w Polsce w obszarze inżynierii lądowej i transportu. Zawdzięcza to doświadczeniu wielu pokoleń wybitnych naukowców, tworzących swoje szkoły naukowe w takich obszarach jak konstrukcje sprężone, niezawodność konstrukcji inżynierskich, mechanika budowli, inżynieria wiatrowa czy technologie informatyczne w inżynierii lądowej. Liczby mówią same za siebie. Wydział wykształcił kilkadziesiąt tysięcy absolwentów, wypromował ponad pół tysiąca doktorów, prawie dwustu doktorów habilitowanych, a tytuł profesora tytularnego uzyskało kilkudziesięciu jego pracowników. Co szczególnie wymowne, z tej ostatniej grupy wywodzi się aż dziesięciu rektorów Politechniki Krakowskiej. To pokazuje, jak wielką szkołą liderów jest ten wydział i jak istotną rolę odgrywa w całej uczelni. Dziesiąty rektor – prof. Andrzej Szarata czeka jeszcze na swój portret.

Wysokie kwalifikacje kadry, atrakcyjne programy kształcenia i szeroka oferta specjalności znalazły potwierdzenie w akredytacjach prowadzonych kierunków, udzielonych bez uwag przez Polską Komisję Akredytacyjną i Komisję Akredytacyjną Uczelni Technicznych. Szczególnie doceniono współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym, nadając WIL certyfikat doskonałości kształcenia w kategorii „Partner dla rozwoju”. Działająca przy wydziale Rada Przedsiębiorców, skupiająca przedstawicieli czołowych firm budowlanych i przedsiębiorstw transportowych, ma bezpośredni wpływ na kształtowanie programów studiów, co zapewnia, że absolwenci otrzymują wiedzę odpowiadającą realnym potrzebom rynku pracy. Ta ścisła współpraca z praktyką gospodarczą jest jednym z wyróżników krakowskiego Wydziału Inżynierii Lądowej. Studenci już w trakcie nauki mają kontakt z rzeczywistością branżową, co znacząco ułatwia im później start zawodowy.
Dziekan prof. Lucyna Domagała podkreśliła, że przed wydziałem stoją poważne wyzwania związane z dynamicznie zmieniającymi się warunkami społeczno-gospodarczymi i środowiskowymi. Kluczowe będzie dostosowanie oferty dydaktycznej do oczekiwań młodego pokolenia i rynku pracy, utrzymanie wysokiego poziomu badań odpowiadających globalnym priorytetom oraz adaptacja do postępującej transformacji technologicznej sektora budowlanego i transportowego. Nie mniej ważna jest odpowiedzialność za zrównoważony rozwój i wdrażanie rozwiązań przyjaznych środowisku. Wydział zamierza intensyfikować działania na rzecz umiędzynarodowienia i modernizacji kształcenia, rozwijać innowacyjne kierunki badań, wspierać młodą kadrę naukową i kontynuować bliską współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym. Istotnym obszarem pozostaje także rozwój infrastruktury naukowo-dydaktycznej oraz wzmacnianie rozpoznawalności marki WIL jako jednego z wiodących ośrodków akademickich w dziedzinie inżynierii lądowej i transportu.
Wzruszającym momentem uroczystości były wspomnienia byłych dziekanów wydziału. Głos zabierali kolejno: prof. Andrzej Szarata, obecny rektor PK, który kierował wydziałem w latach 2016–2023; prof. Tadeusz Tatara, dziekan w latach 2008–2016; prof. Jacek Śliwiński, kierujący wydziałem w latach 2002–2008; prof. Kazimierz Furtak, dziekan w latach 1996-2002, a później rektor uczelni w latach 2008–2016; oraz prof. Stefan Piechnik, który po raz pierwszy został dziekanem jeszcze Wydziału Budownictwa Lądowego w 1968 roku i pełnił tę godność do 1973 roku, a następnie ponownie kierował wydziałem w latach 1984–1990.
Ich refleksje stanowiły cenną lekcję historii, pokazując ewolucję jednostki na przestrzeni dekad i wkład poszczególnych osób w budowanie jej pozycji. Każdy z byłych dziekanów dzielił się swoimi wspomnieniami z okresu kierowania wydziałem, opowiadając o sukcesach, wyzwaniach i momentach przełomowych dla rozwoju jednostki.
Odświętną oprawę uroczystości zapewniła Krakowska Orkiestra Staromiejska pod batutą Wiesława Olejniczaka, która swoją grą nadała wydarzeniu podniosły charakter. Po oficjalnej części uczestnicy udali się do Małopolskiego Centrum Budownictwa Energooszczędnego, gdzie podczas poczęstunku panowała atmosfera pełna rozmów, wspomnień i serdecznych gratulacji. To wyjątkowe miejsce, będące jednym z najcenniejszych elementów infrastruktury badawczej Wydziału, stało się naturalną przestrzenią do mniej formalnych spotkań i wymiany refleksji nad historią oraz przyszłością jednostki. W ramach uroczystości zorganizowano również wizytę w jednym z flagowych laboratoriów Wydziału, światowej klasy Laboratorium Aerodynamiki Środowiskowej, którego nowoczesne wyposażenie i potencjał badawczy zrobiły na gościach ogromne wrażenie. Ta część programu była doskonałą okazją do zaprezentowania możliwości naukowych WIL oraz kierunków jego dynamicznego rozwoju.
Jubileusz 80-lecia Wydziału Inżynierii Lądowej to wydarzenie o znaczeniu wykraczającym daleko poza samą Politechnikę Krakowską. Przez osiem dekad WIL wykształcił tysiące specjalistów, którzy wnieśli istotny wkład w rozwój infrastruktury Polski, projektowanie i budowę obiektów inżynierskich oraz działalność naukową i dydaktyczną w całym kraju i za granicą. Absolwenci wydziału pracują w najważniejszych firmach budowlanych, biurach projektowych, urzędach i instytucjach naukowych. To oni projektowali i budowali mosty, drogi, tunele i budynki, które tworzą współczesną Polskę. Ich wiedza i umiejętności zdobyte na krakowskim Wydziale Inżynierii Lądowej przyczyniły się do realizacji setek, a może tysięcy projektów infrastrukturalnych w naszym kraju. Wielu absolwentów osiągnęło znaczące sukcesy zawodowe, obejmując kierownicze stanowiska w dużych przedsiębiorstwach czy zakładając własne, prężnie działające firmy.
Uroczystość była także okazją do refleksji nad przyszłością inżynierii lądowej w obliczu wyzwań współczesności, takich jak zmiany klimatyczne, cyfryzacja, zrównoważony rozwój i rosnące oczekiwania społeczne wobec infrastruktury. Wydział Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej, czerpiąc z bogatego doświadczenia ośmiu dekad działalności, pokazał, że jest gotowy na te wyzwania i zamierza pozostać jednym z liderów polskiej inżynierii. Historia wydziału to historia polskiej techniki, polskiej nauki i polskiego budownictwa. Obecność licznego grona przedstawicieli środowiska akademickiego, władz samorządowych i świata biznesu była najlepszym dowodem na to, że Wydział Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej cieszy się ogromnym szacunkiem i uznaniem. To zasłużony hołd dla jednostki, która przez 80 lat kształciła najlepszych, tworzyła wiedzę i budowała przyszłość polskiej inżynierii. Jubileusz stał się nie tylko świętem wydziału, ale całego środowiska inżynierów budowlanych i transportowców w Polsce.
Kolejne wydarzenie w ramach obchodów 80-lecia wydziału odbyło się 30 września 2025 r., w przeddzień inauguracji nowego roku akademickiego, społeczność Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej spotkała się w klubie „Kwadrat”, by wspólnie świętować 80-lecie istnienia wydziału oraz umocnić więzi, które od dekad budują jego wyjątkowy charakter. Wydarzenie to, wpisujące się w bogaty program obchodów jubileuszowych, zgromadziło licznych pracowników – przedstawicieli wszystkich jednostek, pokoleń i specjalności, których obecność stworzyła niepowtarzalną atmosferę wspólnoty. Już od pierwszych chwil wieczoru czuć było radość ze spotkania, swobodę rozmów oraz energię płynącą z poczucia, że Wydział tworzą ludzie, którzy naprawdę lubią ze sobą pracować i przebywać.
Choć kameralne w charakterze, spotkanie miało w sobie duch wyjątkowości. Wśród licznie przybyłych pracowników panowała atmosfera wspaniałej zabawy, żywych dyskusji i wspomnień, które wracały jak naturalna część jubileuszowego świętowania. Wielu uczestników podkreślało, że możliwość wspólnego spędzenia czasu poza akademickimi murami jest nie tylko odpoczynkiem, lecz także wyrazem przywiązania do Wydziału, który od ośmiu dekad nieustannie buduje swoją pozycję dzięki zaangażowaniu i pasji kadry.
Kulminacyjnym punktem wieczoru okazała się WILiada – wyjątkowa, wydziałowa interpretacja popularnej „Familiady”, przygotowana specjalnie na tę okazję. Już sam moment tworzenia drużyn wzbudził ogromne emocje, bowiem zainteresowanie udziałem w turnieju było tak duże, że zespoły wyłoniono… drogą losowania. Ten nietypowy początek nadał rywalizacji lekkości i humoru, które towarzyszyły uczestnikom do końca zabawy. Przygotowane pytania, oparte na wcześniejszych ankietach i pełne żartobliwych akcentów, rozbawiły zarówno zawodników, jak i publiczność, a wybuchy śmiechu często przerywały kolejne rundy zmagań.
Wszystko to pokazuje, że integracyjne spotkanie pracowników WIL było czymś więcej niż tylko towarzyskim wydarzeniem. Stało się przestrzenią, w której można było zobaczyć Wydział takim, jaki jest naprawdę: różnorodny, życzliwy, pełen energii i poczucia humoru. Było to również przypomnienie, że za poważnymi osiągnięciami naukowymi, projektami badawczymi i bogatą historią stoją ludzie, którzy potrafią się wspólnie śmiać, współpracować i czerpać radość z bycia częścią tej samej społeczności.
Wieczór w klubie Kwadrat pozostawił po sobie nie tylko wspomnienie znakomitej zabawy, lecz także poczucie wspólnoty, które od lat stanowi fundament Wydziału Inżynierii Lądowej. W roku jubileuszu takie momenty nabierają szczególnego znaczenia – przypominają, że 80 lat historii to nie tylko daty i fakty, lecz również relacje, życzliwość i codzienna współpraca ludzi, którzy ten wydział tworzą.
