Infrastruktura badawcza Małopolskiego Laboratorium Budownictwa Energooszczędnego (MLBE) po raz pierwszy znalazła się na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej – prestiżowym zestawieniu strategicznych dla rozwoju polskiej nauki i gospodarki laboratoriów, urządzeń i systemów badawczych o najwyższym potencjale naukowym.
W tegorocznym naborze spośród 192 nowych zgłoszeń rekomendację do wpisu otrzymały 104 infrastruktury. Łącznie, wraz z obiektami, które pozytywnie przeszły przegląd wcześniejszych wpisów, Polska Mapa Infrastruktury Badawczej obejmuje obecnie 165 infrastruktur. W procesie ich oceny uczestniczyło blisko 300 ekspertów krajowych i zagranicznych. To pokazuje, że obecność w tym zestawieniu jest potwierdzeniem nie tylko wysokiego poziomu zaplecza badawczego, ale również jego znaczenia dla rozwoju nauki, innowacji i gospodarki.
Infrastruktura MLBE funkcjonuje dziś w ramach Małopolskiego Centrum Budownictwa Energooszczędnego (MCBE) – jednostki Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej. W 2025 roku rozpoczęto formalny proces zmiany nazwy jednostki z Małopolskiego Laboratorium Budownictwa Energooszczędnego na Małopolskie Centrum Budownictwa Energooszczędnego. Nazwa MLBE pozostaje natomiast nazwą infrastruktury zgłoszonej i ujętej na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej.
Budynek, który sam jest laboratorium
Historia ośrodka sięga projektu utworzenia Małopolskiego Laboratorium Budownictwa Energooszczędnego. Laboratorium powstało dzięki wsparciu Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego, a wartość inwestycji przekroczyła 20 mln zł. Oficjalne otwarcie obiektu odbyło się 9 października 2014 roku.
Od początku z powstaniem i rozwojem Laboratorium związani byli m.in. dr hab. inż. arch. Marcin Furtak, prof. PK oraz dr hab. inż. Małgorzata Fedorczak-Cisak, prof. PK. Marcin Furtak kierował projektem MLBE, był autorem projektu architektonicznego budynku i współtwórcą założeń Laboratorium, a następnie pełnił funkcję jego kierownika. Małgorzata Fedorczak-Cisak była koordynatorką projektu i współtworzyła rozwijane równolegle Małopolskie Centrum Budownictwa Energooszczędnego; w kolejnych latach kierowała MCBE, a obecnie jest dyrektorem MCBE.
Sam pięciokondygnacyjny budynek Centrum jest jednocześnie rozbudowanym stanowiskiem badawczym – swoistym „żywym laboratorium”. Można w nim testować różne rozwiązania materiałowe i konstrukcyjne, systemy ogrzewania, chłodzenia i wentylacji, a także odnawialne źródła energii. Około 3000 czujników monitoruje funkcjonowanie budynku, umożliwiając prowadzenie badań w rzeczywistych warunkach jego użytkowania.
Nauka, która trafia do praktyki
Sam pięciokondygnacyjny budynek Centrum jest jednocześnie rozbudowanym stanowiskiem badawczym – swoistym „żywym laboratorium”. Można w nim testować różne rozwiązania materiałowe i konstrukcyjne, systemy ogrzewania, chłodzenia i wentylacji, a także odnawialne źródła energii. Około 3000 czujników monitoruje funkcjonowanie budynku, umożliwiając prowadzenie badań w rzeczywistych warunkach jego użytkowania.
MCBE łączy działalność naukową z bezpośrednią współpracą z gospodarką. Centrum realizuje badania zlecone, ekspertyzy, analizy, audyty i usługi laboratoryjne, wspierając przedsiębiorstwa w ocenie oraz wdrażaniu nowych rozwiązań technologicznych.
Skalę tej współpracy dobrze pokazują liczby – MCBE ma na swoim koncie 141 podpisanych umów biznesowych i 5 aktywnych partnerstw samorządowych, a baza współpracujących i potencjalnych partnerów Centrum obejmuje ponad 3400 firm. Jednostka uczestniczy również w inicjatywach służących transferowi wiedzy pomiędzy nauką i przedsiębiorstwami, m.in. w projekcie SPIN – Małopolskie Centra Transferu Wiedzy.
Działalność MCBE ma również coraz silniejszy wymiar międzynarodowy. Eksperci Centrum uczestniczą m.in. w projekcie REDU-CE-D, realizowanym w ramach programu Interreg Europa Środkowa przez 10 partnerów z 6 krajów. Projekt dotyczy ograniczania zużycia energii w transporcie. W krakowskiej części przedsięwzięcia MCBE zaangażowane jest m.in. w prace związane z systemem zarządzania energią dla obiektu P+R Górka Narodowa.
Centrum rozwija także współpracę naukową z zagranicznymi ośrodkami badawczymi. W 2026 roku gościło m.in. prof. José António Barrosa Vieirę z Instituto Politécnico de Castelo Branco w Portugalii. Rozmowy dotyczyły dalszej współpracy badawczej oraz wykorzystania potencjału infrastruktury MCBE w międzynarodowych projektach związanych m.in. z zarządzaniem energią w budynkach.
Wpis na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej jest potwierdzeniem wysokiego poziomu infrastruktury MCBE, jakości prowadzonych badań oraz znaczenia naszego Wydziału dla rozwoju nowoczesnego, energooszczędnego i zrównoważonego budownictwa. MCBE jest jedyną infrastrukturą badawczą naszego Wydziału ujętą na Mapie.
Drugą infrastrukturą związaną z Politechniką Krakowską znajdującą się w zestawieniu jest Narodowa Sieć Metrologii Współrzędnościowej, koordynowana przez Politechnikę Krakowską poprzez Laboratorium Metrologii Współrzędnościowej na Wydziale Mechanicznym.
